ฤทธิ์ต้านเอนไซม์อะเซทิลโคลีนเอสเตอเรสของพืชที่มีแอลคาลอยด์

โดย: จันฑิมา ข่ายม่าน, ชาลินี ทองทิพย์    ปีการศึกษา: 2553    กลุ่มที่: 14

อาจารย์ที่ปรึกษา: ปิยนุช โรจน์สง่า , ปองทิพย์ สิทธิสาร    ภาควิชา: ภาควิชาเภสัชเคมี

คำค้นหา: แอลคาลอยด์, ฤทธิ์ต้านเอนไซม์อะเซทิลโคลีนเอสเทอเรส, ปฏิกิริยาของเอลแมนโดยวิธีโครมาโตกราฟฟีแบบแผ่นบาง, ไมโครเพลต, Alkaloids, Acetylcholinesterase inhibitor , Ellman’s method, Micro-plate assays
บทคัดย่อ:
สารที่มีฤทธิ์ต้านเอนไซม์อะเซทิลโคลีนเอสเทอเรสถูกนำมาใช้ในการรักษาโรคอัลไซเมอร์ และมีการรายงานว่ามีพืชหลายชนิดที่แสดงฤทธิ์ต้านเอนไซม์อะเซทิลโคลีนเอสเทอเรส ซึ่งสารสำคัญที่แสดงฤทธิ์ดังกล่าว คือ สารในกลุ่มแอลคาลอยด์ โครงการพิเศษนี้จึงได้ทำการศึกษาฤทธิ์ต้านเอนไซม์อะเซทิลโคลีนเอสเทอเรสในสมุนไพรไทยที่มีสารแอลคาลอยด์จำนวน 10 ชนิด โดยตรวจสอบฤทธิ์ต้านเอนไซม์อะเซทิลโคลีนเอสเทอเรส ด้วยปฏิกิริยาการเกิดสีของเอลแมนโดยใช้โครมาโตกราฟฟีแบบแผ่นบางและไมโครเพลต ของสารสกัดเมทานอลของสมุนไพรและสารมาตรฐานแอลคาลอยด์ จากผลการศึกษาพบว่าสารสกัดจากเถาแห้ม และสารสกัดจากใบชาจีนที่ความเข้มข้น 0.1 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร แสดงฤทธิ์ยับยั้งมากกว่าร้อยละ 80 นอกจากนี้สารสกัดจากรากระย่อม, เถาบอระเพ็ด และหัวกลอยที่ความเข้มข้น 1 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร แสดงฤทธิ์ยับยั้งร้อยละ 50 ถึง 70 ส่วนสารสกัดของพืชที่เหลือแสดงฤทธิ์ยับยั้งน้อยกว่าร้อยละ 50 การทดสอบด้วยวิธีโครมาโตกราฟฟีแบบแผ่นบางให้สอดคล้องกับผลการทดสอบด้วยวิธีไมโครเพลต ซึ่งสารออกฤทธิ์ส่วนใหญ่คือสารกลุ่มแอลคาลอยด์และความแรงในการออกฤทธิ์ขึ้นอยู่กับโครงสร้างของสาร จากผลการศึกษานี้สามารถนำสารสกัดที่มีฤทธิ์สูงไปศึกษาต่อ เพื่อให้ได้สารใหม่ที่อาจนำมาใช้ในการรักษาโรคที่เกิดจากความผิดปกติของระบบประสาท
abstract:
Acetylcholinesterase inhibitor (AChEI) has been used as a drug for the symptomatic treatment of Alzheimer’s disease. A variety of plants has been reported to show AChE inhibitory activity and their alkaloids constituent have shown to be the bioactive compounds. In this study, the inhibitory effect of 10 Thai medicinal plants containing alkaloids on the AChE activity was investigated. The plants methanolic extracts and standard alkaloids were tested for AChE inhibitory activity using Ellman’s TLC and micro-plate assays. The methanolic extracts from stems of Coscinium fenestratum and leaves of Camellia sinensis at concentration of 0.1 mg/ml inhibited more than 80% of AChE activity. At the 1 mg/ml, three extracts, i.e. roots of Rauvolfia serpentina, stems of Tinospora crispa, and roots of Dioscorea hispida showed 50–65% inhibitory activity on AChE. The rest of the extracts showed the AChE inhibitory activity below 50%. The results from TLC analysis corresponded to the results from the micro-plate assays. Mostly, the active components were alkaloids and the potencies were depended on their functional groups. These results suggest that the effective extracts deserve further investigation with the aim of obtaining new molecules for the treatment of neurodegenerative disorders.